Om vanuit verschillende perspectieven naar een vraagstuk te kijken en meerdere ervaringen in kaart te brengen, zijn interviews binnen actieonderzoek onmisbaar. Maar hoe maak je zo’n interview leuker? Leuker voor de respondent en leuker voor jezelf? In de huidige drukke tijden van online afspraken die zonder pauzes achter elkaar gepland worden, vraagt dat om creatieve oplossingen. Hieronder vertel ik twee van die oplossingen die wij de afgelopen tijd ingezet hebben tijdens onze interviews bij het Leger des Heils.
Binnen het Leger des Heils werken we aan toekomstbestendige zorg voor ouder wordende cliënten (“deelnemers” genoemd binnen het Leger des Heils). Kort samengevat staan er drie vragen centraal: wat zijn de trends binnen de ‘reguliere’ vergrijzende bevolking? Welke trends zijn er te verwachten binnen de doelgroep van het Leger des Heils op dit gebied? En wat betekent dit voor het (zorg)aanbod van het Leger des Heils de komende jaren? Om deze vragen te kunnen beantwoorden hebben we diverse interviews gehouden met (zorg)professionals van het Leger des Heils. Van geestelijk verzorger tot een kwaliteitsverpleegkundige en van een woonbegeleider tot een locatiemanager. Hoewel alle respondenten heel betrokken zijn en graag over hun deelnemers vertellen, gingen zij van twee vragen echt glunderen: de vraag over een persona en de droomvraag.
Persona’s
Deze vraag ging over de herkenbaarheid van één van onze drie persona’s, Roza, Ozan en Kees. Alledrie de persona’s zijn fictieve deelnemers met de kenmerken van de ouder wordende doelgroep binnen het Leger des Heils. Tijdens het interview kregen de respondenten één persona te zien met de vraag of zij deze persoon herkenden en wat voor zorg deze persoon ontvangt en zou willen ontvangen.
Stuk voor stuk zagen we de respondenten dichter naar het scherm toebuigen om goed de kenmerken van de persona te kunnen lezen. Wat volgde was veel herkenning: “ja, dit is een persoon die hier zou kunnen wonen”.
“Ja, die taalbarrière bij Ozan is herkenbaar, maar daar komen we wel uit, hoor en anders vragen we een tolk.”
“Nou, wat fijn voor Kees dat zijn broer nog in beeld is, maar die is waarschijnlijk al overvraagd dus die gaan we niet belasten. We gaan ervoor zorgen dat Kees en zijn broer weer langzaam een gelijkwaardige relatie kunnen opbouwen.”
“Och, als Roza zo veel van naaien houdt, dan zullen we snel voor haar een plek zoeken waar ze dat weer kan doen. Ook om haar zus te ontlasten.”
Droomvraag
Na het praten over de persona’s, stelden we de respondenten een droomvraag: hoe ziet in de ideale wereld de zorg eruit voor deze persona? Als alles mogelijk zou zijn, wat zou je hen dan gunnen? Hierover hoefden de respondenten niet lang na te denken. De één zei: laat die oudere verslaafde toch gewoon zijn biertje drinken en probeer hem niet nu nog te veranderen. Ga mee in zijn eigen routine en gun hem op die manier een waardige oude dag. De ander wilde het liefst dat mensen oud zouden moeten kunnen worden in hun eigen regio. Geen oude bomen verplaatsen, zeker niet wanneer je daarmee het laatste kleine stukje netwerk dat ze nog hebben afbreekt.
Het was mooi om te zien dat alle respondenten zonder aarzelen een antwoord op de droomvraag hadden. Het maakte het interview luchtig en gaf ons heel veel inzicht in het werk van het Leger des Heils en wat er nodig is om ook in de toekomst de ouder wordende deelnemer te helpen.
Kortom, door eens een andere vraag te stellen dan een standaardvraag, konden we het interview een verrassende wending geven. Even die herkenbaarheid en de mogelijkheid tot dromen, bleken een schot in de roos.
Heb jijzelf ook nog ideeën voor hoe je een (online) interview leuker kunt maken? Deel die dan hieronder in de reacties.
Mooi blog! Een van mijn manieren om een interview levendiger (en daarmee ook leuker/interessanter) te maken is spiegelen. Bijvoorbeeld door iemands mening samen te vatten en dan aan te geven welke kritiek ik hier soms op hoor: “jij geeft aan dat…”. “Ik las onlangs een artikel waarin daar heel anders naar werd gekeken… Hoe zie jij dat?”. Of “Kun je je wel voorstellen dat X en Y het daar niet mee eens zijn?”. Een andere keer deel ik mijn eigen ervaringen: “ik was laatst daar en daar, en toen….Herken je dit?”. Door eigen ervaringen te delen wordt het interview een gesprek. En dat maakt het vaak ook leuker voor beide gesprekspartner. Tot slot: foto’s meenemen en vragen mensen daarop te associëren kan ook mooie gesprekken op gang brengen.